محمد رياض
سخن مدير وپيشگفتار 17
احوال و آثار واشعار مير سيد على همدانى ( با شش رساله ) ( فارسى )
1 - با اينكه در برخورد با أرباب قدرت أهل هيچگونه مجامله وسازش نبود - كه ديديم - معذلك اهميت ونفوذ أو موجب شد حتى بسيارى از حكام واميران وقت حلقهء ارادتش را در گوش كرده نهايت احترام را در حق وى معمول دارند . يكى از سلاطين كشمير حتى پيش از ورود سيد به اين خطه ، به وساطت نمايندهء وى با أو بيعت كرد وبرادرش نيز كه بعدها به سلطنت رسيد به دستور سيد جامهء خانوادگى خود را به لباس رايج در ميان مسلمانان بدل كرد وخود با مادرش هر روز به مجلس وعظ سيد حاضر مىشد . جنگ خونينى هم كه ميان فرمانرواى كشمير با فرمانرواى پنجاب ودهلي جريان داشت با اعمال نفوذ سيد متوقف وروابط بسيار حسنهاى در ميانه برقرار گرديد . 2 - بر سر اينكه كجا أو را به خاك سپارند در ميان اهالى مناطق كشمير ، پاخلى ( در أفغانستان ؟ ) وختلان ( واقع در تاجيكستان شوروى ) كشمكش در گرفت چرا كه هريك مىخواستند مدفن أو در ديار خودشان باشد . 3 - تقدسى كه آرامگاه وى پيدا كرد تا جائى كه حكام وقت - براي خود نمائى - در تعمير وتزيين آن با يكديگر مسابقه گذاشتند ويكىشان از راهى بس دور دو تخته سنگ بسيار بزرگ از مرمر كه مختصر أحوال ومناقب سيد بر آن حك شده بود بر پشت دو پيل فرستاد تا بر مزار وى نصب كنند وحتى تيموريان كه سر دودمانشان سيد را تهديد به قتل كرده واز وطن خود آواره ساخته وفرزندش داماد وخليفهء سيد را - همراه برادر أو - به شهادت رسانده وشاگرد أو را به حبس افكنده وسپس تبعيد كرده بود . . . آرى شاهان همين سلسله ، پس از مرگ سيد به خاطر محبوبيتى كه داشت ، مزار وى را بنا كردند وشهرت هم دادند كه آن را شخص تيمور بنا كرده است ! ودر همين رابطه ، يكى از نوادگان تيمور را نيز در نزديكى مزار سيد به خاك سپردند .